Система Orphus

Shriftning o'lchamini

Qarama-qarshilik

        
Siz bu yerdasiz: Bosh sahifa Выпуск №1 от 12.01.2017 Kasb mahoratiga qanday erishiladi?

Kasb mahoratiga qanday erishiladi?

Hayotga kelgan har bir odam  jamiyatda o‘z o‘rniga ega bo‘lish, qadr-qimmat topishni istaydi. Bunga erishish oson ish emas. Buning uchun inson o‘z ichki imkoniyatlarini to‘la ro‘yobga chiqara olishi, tanlagan kasbida obro‘ topishi kerak. Kasbiy mahorat cho‘qqisiga ko‘tarilishning esa yagona bir yo‘li yo‘q. Unga erishmoqni niyat qilgan mutaxassis bu cho‘qqini o‘z bilim darajasi va orttirgan tajribasiga tayanib, mashaqqatlarni sobitqadamlik bilan engib zabt etadi. Ishlab chiqarishda muvaffaqiyatga erishishning esa o‘ziga xos sir-asrorlari bor.

Bugungi kunda Shimoliy kon boshqarmasiga qarashli 3-gidrometallurgiya zavodida o‘z kuchi, bilim va tajribasiga ishongan zabardast yigitlar mehnat qilishmoqda. Yigitlarning mulohazali fikrlari, o‘rinli gap-so‘zlarini tinglar ekanman, dono xalqimizning «Aql yoshda emas, boshda», degan maqoli yodimga keldi. O‘z kasbidan obro‘ topib, tengdoshlariga o‘rnak bo‘lib kelayotgan yosh mutaxassislarning bizning quyidagi savollarimizga bergan javoblari sizga ham hayotda qo‘l kelishi mumkin, degan fikrdamiz.

- «Kasbiy mahorat» tushunchasini qanday izohlaysiz? Siz jamoada kimni o‘z kasbining ustasi, degan bo‘lardingiz?
- Ishlab chiqarishga kirib kelayotgan yosh mutaxassislarning bilim darajasi haqidagi fikrlaringiz.
- Xizmat pillapoyalaridan ko‘tarilish yosh mutaxassisning o‘ziga bog‘liqmi yoki boshqa tashqi omillargami?
Suxrob Kuziev, Ishlab chiqarish-texnik bo‘lim boshlig‘i, 36 yoshda, ma’lumoti oliy, 16 yillik ish stajiga ega.

Ishlab chiqarishda o‘z kasbining bilimdoni bo‘lish uchun inson sohani chuqur bilishi, tezkor fikrlash va qat’iy qarorlar qabul qilish salohiyatiga ega bo‘lishi kerak. YUqori malakali mutaxassis vaziyatga turli tomondan baho bera olishi, ish natijasini oldindan ko‘ra olishi, bilim va tajribalarini boshqalar bilan o‘rtoqlasha olishi lozim. Zavodimiz jamoasida o‘z sohasini yaxshi biladigan bilimdon rahbarlar va yuqori malakali mutaxassislar etarli. Zavod bosh mexanigi Ismat Abdurashitovich Shamsiddinov, biooksidlanish sexi boshlig‘i Komuljon Umirkulovich Toshpulatov, bosh muhandis SHuhrat Ibraximovich Narbadalov, loyihalash-konstruktorlik byurosi boshlig‘i Dmitriy Anatolevich Medvedev va bosh muhandisning yangi texnika va texnologiyalar bo‘yicha o‘rinbosari Avaz Kaxramonovich Kalonovlar yoshlarga har tomonlama o‘rnak bo‘lishga arzigulik mutaxassislardir.

Ishlab chiqarishga kirib kelayotgan yoshlarning safi yildan yilga ortib bormoqda. Ta’lim tizimidagi islohotlar yoshlar bilimini oshirishga, dunyoqarashini kengaytirishga xizmat qilmoqda. Kelgusida oliy o‘quv yurtlari bilan ishlab chiqarish korxonalari o‘rtasida yanada yaqin aloqalar o‘rnatilsa, ta’lim jarayonlarining samaradorligi va yosh mutaxassislarning ishga tayyorgarligi bundanda yuqori bo‘lardi, degan fikrdaman.

Xizmat pillapoyalaridan o‘sishda tashqi omillar ta’sir ko‘rsatishi tabiiy. Biroq, har qanday holatda ham ishchi-xodimning istagi va qobiliyati asosiy o‘rin egallaydi. Bunda muhimi biror bir mansabga yoki unvonga erishish emas, balki to‘plagan tajribani o‘z o‘rnida qo‘llab, yoshlarga o‘rgatish, inson bo‘lib qolishdir.
Matyoqub Ro‘ziev, Biooksidlash sexi texnologi, 35 yoshda, ma’lumoti oliy, 13 yillik ish stajiga ega.

Mutaxassisning kasbiy bilimi, malaka va ko‘nikmalari muttasil oshib borgandagina u kasbiy mahorat darajasiga etadi. Buning uchun inson kasbini yaxshi ko‘rishi, sohasida qizg‘in faoliyat yuritishi, qiyinchiliklardan qo‘rqmasligi, to‘siqlar oldida to‘xtab qolmasligi kerak. Volter aytganidek: «Buyuk ishlar katta to‘siqlarsiz yaratilmaydi». Men Komiljon Umirkulovich Toshpulatovni o‘z kasbining ustasi, deb bilaman. U kishida tug‘ma iste’dod va rahbarlik kobiliyati bor, hammamizga yaxshi ustoz.

Ishlab chikarishning o‘z tartib-qoidalari bor. Zavodga ishga kelgan har bir mutaxassis mas’uliyatni chuqur his qilishi, o‘z ustida tinmay ishlashi, bilimlarini boyitib borishi zarur. Yosh mutaxassis oliy dargohda olgan bilimlarini qunt bilan ishlab chiqarishga joriy qila olsagina, yaxshi natijaga erishishi mumkin.

O‘n uch yillik tajribamdan kelib chiqib shuni aytaolamanki, ishlab chikarishda bir marta yo‘l qo‘ygan xatosini takrorlamagan xodim o‘z kasbining yuksak cho‘qqisiga erishadi. Bizning sohada tanish-bilishchilik, urug‘-aymoqchilik hech qachon o‘zini oqlamaydi. Yosh mutaxassisning unib-o‘sishiga albatta tashqi omillarning ta’siri bo‘ladi. Qaysi ma’nodaki, yosh mutaxassisning rahbari, ya’ni ustozi adolatli va komil bo‘lsa, shogirdning mehnatlari qisqa vaqtda  ro‘yobga chiqishi, aksincha bo‘lsa, iqtidorli shogird bir joyda turib qolishi mumkin.

Shaxobiddin Axmedov, Ishlab chiqarish-texnik bo‘lim boshlig‘i o‘rinbosari, 29 yoshda, ma’lumoti oliy, 6 yillik ish stajiga ega.
O‘z kasbining chuqur bilimdoni bo‘lish insondan avvalambor, fidoyilikni talab qiladi. Nazariy bilimlar amaliy tajriba bilan tutashgan nuqtada kasbiy mahorat shakllanadi, deb o‘ylayman. Hech kim o‘z ishining ustasi bo‘lib tug‘ilmaydi, balki kasbiy malakasini takomillashtirib borish tufayligina inson professional darajaga etadi. Jonkuyar va fidoyi mutaxassislargina soha rivojiga katta hissa qo‘sha oladilar. Hamkasblarim orasida zavodning bosh muhandisi Shuhrat Ibraximovich Narbadalov va ishlab chiqarish-texnik bo‘limi boshlig‘i Suxrob Axmadjonovich Kuzievlarni o‘z kasbining bilimdonlari deb bilaman.

Oliy o‘quv yurtini tamomlagan yosh mutaxassislar va ishchi-xodimlarda hali zarur amaliy ko‘nikmalar etishmaydi.  To‘laqonli mutaxassis bo‘lish uchun ishlab chiqarishda bir yildan kam bo‘lmagan muddat oddiy ishchi bo‘lib ishlab tajriba orttirish maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Xizmat pillapoyalaridan ko‘tarilish yosh mutaxassisning o‘ziga, bilim darajasiga bog‘liq. Bunda uning muomala madaniyati, jamoa a’zolari bilan til topishishi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Har qanday holatda ham inson aql-idrokli, qat’iyatli va mas’uliyatni chuqur his qiladigan hozirjavob bo‘lsa, unga barcha eshiklar ochiq, deb o‘ylayman.

Mirzo Rafiqov, Maydalash sexi boshlig‘i o‘rinbosari, 26 yoshda, ma’lumoti oliy, 4 yillik ish stajiga ega.
Kasbiy mahoratga ega inson deganda ko‘z oldimizga mustaqil hayotiy pozitsiyaga ega, sohaga oid muammolar yuzaga kelganda tezkorlik bilan qaror qabul qila oladigan, o‘z qarashlarini sobitqadamlik bilan himoya qila oladigan mutaxassis keladi. Men jamoada maydalash sexi boshlig‘i Matkarim Yusufovich Aliqulovni o‘z kasbining ustasi deb bilaman. U jamoani yagona maqsadlarga safarbar eta olish qobiliyatiga ega tajribali tashkilotchi bo‘lib, ishlab chiqarishda yuz bergan har qanday vaziyatni ijobiy tomonga hal qila oladi.

Yurtimizda yoshlarga yaratilgan shart-sharoit, berilgan imkoniyat, ko‘rsatilayotgan e’tibor har birimizdan faol, ishchan, fidoiy bo‘lishni talab qiladi. Biz O‘zbekiston deb atalmish buyuk yurtga munosib bo‘lishimiz kerak.

Donishmandlardan biri «Agar haqiqatdan ham muvaffaqiyatga erishishni chin dildan istasang, o‘zingga qattiq ishon, hatto senga hech kim ishonmay qo‘yganda ham», degan qimmatli fikrni bildirgan ekan. Avvalambor yosh mutaxassisda o‘z kuchiga ishonch, etarli bilim va  odamlarni ortidan ergashtira olish qobiliyati bo‘lsa, u albatta yuqori cho‘qqilarni zabt etadi.

Salima XOLDOROVA.
Viktor YAKOVLEV olgan suratlar.

Jo‘rayev Abdumajid Irisovich

Matbuot markazi boshlig‘i – NKMK bosh direktorining matbuot kotibi – axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchisi.

+ (998 79) 2277-473

Sadriddinov Nizomiddin Xayriddinovich

“Konchilar hayoti” gazetasi muharriri.

+ (998 79) 2277-464

Biz bilan bog'lanish

  • Umumiy bo‘limi (devonxona): 0(436) 227-71-64, +998 79 227-71-64
  • Ishonch telefoni: 0(436) 227-72-22, +998 79 227-72-22

    Mualliflik huquqi © NKMK, 2015. Barcha huquqlar himoyalangan.   

Axborotdan foydalanish shartlari

Siz bu yerdasiz: Bosh sahifa Выпуск №1 от 12.01.2017 Kasb mahoratiga qanday erishiladi?