Система Orphus

Shriftning o'lchamini

Qarama-qarshilik

        
Siz bu yerdasiz: Bosh sahifa Выпуск №15 от 10.08.2017 Qimmatli fikrlardan qalblar junbushga keldi

Qimmatli fikrlardan qalblar junbushga keldi

Muhtaram Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoevning O‘zbekiston yoshlarining IV qurultoyida so‘zlagan nutqi nafaqat yoshlar, balki yosh avlod ta’lim tarbiyasi yo‘lida jonkuyarlik bilan faoliyat yuritib, yurt kelajagi uchun qayg‘urib yashayotgan ziyolilar qalbini ham junbushga keltirdi. «Tarbiya qancha mukammal bo‘lsa, xalq shuncha baxtli yashaydi», - degan g‘oyani ilgari surgan YUrtboshimiz, shu paytgacha eshitib eshitmaslikka, ko‘rib ko‘rmaslikka olib yurgan xato va kamchiliklarimizni ochiq oydin oshkor qildi.

Meni ko‘pdan beri bir masala o‘ylantirib kelardi. Biz qizlarni turmushga tayyorlash bo‘yicha oila, maktab va jamoat tashkilotlarida tizimli ishlar olib boramiz. Yurtimizda faoliyat yuritayotgan «Mashhura», «Ibratli kelin», «Mashriq mash’ali» kabi yuzlab o‘quv markazlarida qizlarni kelinlikka tayyorlash kurslari tashkil qilingan. Biroq, kelajakda mamlakat posboni, el-yurt suyanchig‘i, oilaning mustahkam qo‘rg‘oni bo‘ladigan yigitlarni katta hayotga tayyorlash borasida etarli ishlar olib borilmasligidan taassuflanib yurardim.

Prezidentimiz yoshlar bilan uchrashuvda ana shu masalaga alohida to‘xtalib, qimmatli takliflar bildirdi. Yurtimizda yoshlarga harbiy ta’lim-tarbiya beradigan kursantlar maktablariga «Temurbeklar maktabi» deb nom berish, turli soha va tarmoqlarda katta natijalarga erishib kelayotgan yigitlar uchun «Mard o‘g‘lonlar» Davlat mukofotini,  o‘qishda, mehnatda, jamoat ishlarida har tomonlama faol bo‘lgan yigit-qizlarimiz uchun «Kelajak bunyodkori» medalini ta’sis etish haqidagi takliflari shular jumlasidandir.

Yigitlar «tarbiyachi»likka tayyormi?

Qadim-qadimdan xalqimizda ota oilaning mus¬tahkam qo‘rg‘oni, tayanch tog‘i hisoblangan. Oilaning sha’ni, obro‘si otaning oiladagi va qo‘ni-qo‘shnilar orasidagi o‘rni bilan belgilangan. Biroq, bugungi kunda oilalarda erkakning o‘rni yo‘qolib bormoqda va o‘z mustaqil fikriga ega bo‘lmagan erkaklar ro‘zg‘or jilovini qo‘ldan chiqarib yubormoqdalar. Buning natijasida yuzlab oilalar parokandalikka uchrab, qanchadan-qancha bolalar aro yo‘lda mung‘ayib qolmoqdalar. 

Tariximizga bir nazar tashlaylik. Ota-bobolarimiz nafaqat farzand tarbiyasini, balki ayol tarbiyasini ham erkaklar zimmasiga yuklagan. Buyuk mutafakkir Alisher Navoiyning quyidagi satrlari fikrimiz dalilidir:

Topting chu ayol yaxshilik etkurgil,

O‘rgat adabu yaxshi qiliq o‘rgatgil.

Ma’nosi: O‘zingga munosib, sen yoqtiradigan ayol topdingmi, endi unga odob-axloq, xushfe’llikni o‘rgatgin. Navoiy hazratlari bevosita yigitlarga murojaat qilib, jufti haloli ta’lim-tarbiyasini unga topshirayapti. Bunda turmush quradigan har bir yigit chuqur mulohazali, ma’naviy va ruhiy salohiyatga ega bo‘lishi ko‘zda tutilgan.

O‘ylab qolaman, bugungi kun o‘g‘lonlari bunday katta mas’uliyatli vazifani elkasiga olishga qurblari etadimi? Yigitlar «Oila» deb atalmish baxt qo‘rg‘oniga qadam qo‘yish uchun qanday tayyorgarlik ko‘rmoqdalar, «Kitoblar dunyosi» bilan nechog‘li oshno tutingan? Ular donoligi va zukkoligi, iste’dodi va ibratli faoliyati bilan jamiyatimiz rivojiga hissa qo‘shishga qanot qoqib turgan zulfiyaxonimlarga munosibmi? 

Afsuski, bu kabi savollarga har doim ham qoniqarli javob ololmaymiz...

«Momo qarang, dadam yutdi»

Qishloqqa borganimda qaynonam yozgi ta’tilda buvisiga hamrohlik qilgan o‘g‘limning ba’zi qiliqlarini kulib-kulib  hikoya qildi. Burxon buvisining yon qo‘shnisi Homid buvadan juda hayiqardi. Aslida polvonlar avlodidan bo‘lgan haybatli bu oqsoqol oldida bolalar emas, hatto kattalar ham talmovsirab qolardi. Homid buva qishloqning u boshida turib gapirsa, bu boshidan gumbur-gumbur ovoz kelardi.

Burxon yog‘och bo‘laklaridan  odamchalar yasar ekanda, birini Homid buva, ikkinchisini dadasi roliga qo‘yib, ularni kurash tushirar ekan. Yog‘och polvonlarning kurashi uzoq davom etarkan-u, oxir-oqibat dadasi g‘olib chiqar ekan. Burxon bu g‘alabadan o‘zida yo‘q quvonar, yog‘och polvonlarini olib momosining oldiga choparkan:

– Momo, momo, qarang, dadam yutdi!

Siz hammaning otasida zo‘r bo‘ling!

 Bunga o‘xshash voqealar har bir oila hayotida sodir bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Dunyoga kelib, aqlini tanigan farzand borki, o‘z otasini dunyodagi eng kuchli inson, deb biladi. O‘sib-ulg‘aya borgach esa o‘z otasini boshqalarning otalari bilan taqqoslay boshlaydi. Ming afsuski, ba’zi otalar yillar davomida nojo‘ya hatti-harakatlari, noo‘rin gap-so‘zlari bilan bolalar ko‘z o‘ngida «zaiflashib», «kichrayib» boraveradilar. Ularning tasavvuridagi eng kuchli va aqlli ota «kichkina odam»ga aylanib qoladi. 

Men bugun yosh otajonlarga yoki ota bo‘lish ostonasida turgan o‘g‘illarimga shunday degim keldi: Azizlarim, dilbandingizning Siz haqingizdagi go‘zal taassurotlarini buzmang. O‘qimishli bo‘ling, mulohazali bo‘ling! Siz hammaning otasidan zo‘r bo‘ling! Molu dunyoda, soxta obro‘da emas, aql-zakovatda, ma’naviyatu ma’rifatda kuchli bo‘ling. Ko‘p kitob o‘qing, bolalaringizni qo‘lidan tutib kitob do‘konlariga olib boring. Bolalaringiz bilan suhbatlashishga, ular bilan sayr qilishga, kino va teatrlarga borishga vaqt toping! Ular doim Sizdan jo‘yali maslahatlar olsin, dono fikrlar eshitsin. Toki, farzandlaringiz yurgan yo‘lida Siz bilan faxrlanib to‘yishmasin.

Salima XOLDOROVA.

 

Biz bilan bog'lanish

  • Umumiy bo‘limi (devonxona): 0(436) 227-71-64, +998 79 227-71-64
  • Ishonch telefoni: 0(436) 227-72-22, +998 79 227-72-22

    Mualliflik huquqi © NKMK, 2015. Barcha huquqlar himoyalangan.   

Axborotdan foydalanish shartlari

Siz bu yerdasiz: Bosh sahifa Выпуск №15 от 10.08.2017 Qimmatli fikrlardan qalblar junbushga keldi