Kon-metallurgiya sanoati ko‘p tarmoqli va murakkab jarayonlarni qamrab olgan. Foydali qazilmalarni izlab topish, ularning zaxiralarini hisoblash, qayta ishlash texnologiyalarini tanlash, tayyor mahsulotlarning o‘rnatilgan meʼyorlarga mosligi va hokazo ilmiy-tadqiqot jarayonlari majmuasi kon-metallurgiya sanoatining eng muhim vazifalaridan hisoblanadi.

Sanoat va ilm-fan shiddat bilan rivojlanayotgan hozirgi kunda dunyo hamjamiyati bilan birga qadam tashlash har qanday zamonaviy va ilg‘or texnologiyalarga asoslangan sanoat korxonasining muhim vazifasi xisoblanadi. Navoiy kon-metallurgiya kombinati O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida salmoqli ulushga ega. Kombinatda ishlab chiqarilayotgan tayyor mahsulotlar dunyo standartlariga to‘la javob beradi va dunyoning ko‘plab nufuzli kompaniyalari eʼtirofiga sazovor bo‘lgan. Bunda ilm-fan yutuqlarining ishlab chiqarishga bevosita tadbiq qilingani alohida ahamiyatga ega.

Kombinat tarkibida qariyb 60 yildan buyon faoliyat ko‘rsatib kelayotgan Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi kon-metallurgiya sohasida boy tajribaga ega ilmiy muassasadir. Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi o‘z tarkibida texnologik, geotexnologik, geologik va atrof-muhit muhofazasi va radiatsion-dozimetrik laboratoriyalarni birlashtirgan. Mazkur ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi oltin va uran ajratib olish buyicha dunyoda qo‘llanilayotgan eng ilg‘or texnologiyalarni o‘zlashtirish bilan birgalikda bu texnologiyalarni reglament asosida amalga oshirilayotganligini monitoring qilib boradi. Zarur o‘rinlarda texnologiyalarni takomillashtiradi va ularning eng samarali tomonlarini ilmiy-tadqiq qiladi. Kombinatda olib borilayotgan barcha texnologik jarayonlar analitik usullar bilan monitoring qilib boriladi. Texnologik jarayonlarni monitoring qilish bo‘yicha mavjud analitik metodlarning ko‘pchiligi bu laboratoriyada olib boriladi.

Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi tarkibidagi analitik laboratoriya va atrof-muhit muhofazasi va radiatsion-dozimetrik nazorat laboratoriyasi O‘zbekiston Respublikasi “O‘zstandart” agentligida akkreditatsiyadan o‘tgan va Xalqaro standartlash tashkiloti (ISO)ning texnik kompetentlik sertifikatiga ega. Bu laboratoriyalar akkreditatsiya sohasiga Navoiy kon-metallurgiya kombinati mahsulotlari tahlili butunlay qamrab olingan bo‘lib, 100 dan ortiq fizik-kimyoviy kattaliklar va kimyoviy elementlar aniqlanadi. Laboratoriyalarda olib borilayotgan o‘lchashlar “O‘zstandart” agentligining reyestriga kiritilgan “O‘lchash usullari” meyoʼriy hujjatlari asosida amalga oshiriladi.

Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi kombinat tizimidagi laboratoriyalarga uslubiy jihatdan yordam bermoqda. Bo‘linmalardagi laboratoriyalarni zamonaviy metodikalar bilan taʼminlashdan tashqari bu ilmiy muassasalarning mutaxassislarini qayta tayyorlash va tajribasini oshirishga ham amaliy yordam ko‘rsatmoqda.

Muassasa mutaxassislarining aksariyati Navoiy davlat konchilik institutining bakalavr va magistr darajasigi ega bitiruvchilari hisoblanishadi. Ko‘pchilik yoshlar ilmiy-tadqiqot ishiga qobiliyatli. Bu yerda amaliy tajriba oshirgan iqtidorli yoshlar o‘z ilmiy ishlarini bajarishlari uchun respublikamizning nufuzli oliy taʼlim va ilmiy-tadqiqot markazlariga yo‘naltiriladi.

Fan va ishlab-chiqarish integratsiyasi bugungi kunning qatʼiy talabi hisoblanadi. Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi jamoasi faoliyati ana shu maqsadni ro‘yobga chiqarishga yo‘naltirilmoqda.

NKMK Matbuot markazi.