“Muruntov” konida tog‘ jinslarini qazish ishlari va 2-gidrometallurgiya zavodida oltin tarkibli maʼdanlarni qayta ishlash hajmining yildan-yilga oshib borayotgani natijasida portlatishlar hajmi ortib bormoqda. Bunday portlatishlar jarayonida tog‘ jinslari siljishi tabiiy. Bu holat kon chegaralari shikastlanishi, loyihada belgilangan parametrlardan chetga chiqish, qo‘shimcha burg‘ilash va portlatish ishlarini olib borish zaruratiga olib keladi.

Burg‘ilash-portlatish ishlaridagi ushbu muammoni hal etish maqsadida, “Muruntov” koni bosh muhandisi Sarvar Rayimov, kon ishlari bo‘yicha muhandislar Oybek Sadritdinov va Ilhom Muxtorovlar tomonidan yaratilgan “Muruntov” konida portlatish energiyasini optimallashtirish” ratsionalizatorlik taklifi o‘zining iqtisodiy samarasini beryapti.

Mazkur ratsionalizatorlik taklifi ishlab chiqarishga to‘liq joriy etilgan bo‘lib, portlash energiyasidan samarali foydalanish natijasida tog‘ jinslarining yaxshiroq maydalanishi, portlash taʼsirining kamayishi, portlatish moddalari va resurslari tejalishiga erishilmoqda. Bu, atrof-muhitga bo‘ladigan salbiy taʼsirni kamaytirishga ham olib kelmoqda.

“Muruntov” koni muhandisi O.Sadritdinovning maʼlum qilishicha:

“Ushbu ratsionalizatorlik taklifimizni amaliyotga joriy etishda ikki xil usuldan foydalanildi. Birinchi usul orqali burg‘ilagangan quduqlardagi portlatish moddasi zaryadining balandligini 5-15 foizga qisqartirish portlash to‘lqinining yo‘nalishini aniqroq nazorat qilish imkonini bermoqda. Ikkinchi usulda esa, quduqlarning oxirgi qatori kichikroq diametrli burg‘ilash uskunalari bilan burg‘ilanganda portlatish moddasi zaryadi massasi 25 foizga kamayapti. Buning natijasida portlashning seysmik taʼsiri kamayib, portlatish moddalari sarfi optimallashmoqda.”

Shu bilan birga, bugungi kunda ratsionalizator mutaxassislarning kondagi portlatish ishlarida maʼdan sifatsizlanishining oldini olish bo‘yicha navbatdagi ratsionalizatorlik taklifi ro‘yxatga olinib, konda bir yil davomida o‘tkazilgan portlatish ishlariga tadbiq etildi. Natijada qariyb 2 mlrd. so‘mlik iqtisodiy samaraga erishildi.

Amaliyotda o‘z samarasini bergan mazkur ratsionalizatorlik takliflari nafaqat iqtisodiy samaradorlik, balki atrof-muhit barqarorligini taʼminlashda ham muhim ahamiyat kasb etmoqda.

“NKMK” AJ Matbuot xizmati