2024-yil Markaziy kon boshqarmasi jamoasi uchun alohida ahamiyatli va shukuhlidir. Chunki, bu yil korxona tashkil topganligining 60 yilligi hamda uning tarkibidagi 2-gidrometallurgiya zavodi va Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmatining 55 yilligi qo‘shaloq tantana sifatida nishonlanmoqda.

Qizilqum vohasining bugungi iqtisodiy salohiyati, qurilishi va madaniyati yuksalib borayotganligi, hech shubhasiz, Navoiy kon-metallurgiya kombinati bilan chambarchas bog‘liq va bunda Markaziy kon boshqarmasi jamoasining o‘z o‘rni borligidan faxrlanamiz.

Bugun yer osti boyliklarini o‘zlashtirish, qayta ishlash va tayyor mahsulotga aylantirishdek ulug‘vor va mas’uliyatli ishlarda boshqarmamiz mehnat jamoasi o‘zining beqiyos hissasi bilan faol ishtirok etib kelmoqda. Keyingi yillarda davlatimiz va kombinat rahbariyati tomonidan korxonamizda kon-transport jihozlari va texnikalarini modernizatsiyalashga katta e’tibor qaratilmoqda. Kon boshqarmasi bo‘linmalari yangi texnika va texnologiyalar bilan ta’minlanib, tejamkor, innovatsion ishlanmalar, mutaxassislarning izlanishlari asosida ratsionalizatorlik takliflari ishlab chiqarishga joriy etilayotganligi bois barcha jabhalarda yaxshi natijalar qo‘lga kiritilayapti. Yangi konlarni ochish, korxonalarni modernizatsiyalash ishlarining samarasi o‘laroq respublikamiz xazinasiga oltin yetkazib berish hajmi yildan-yilga oshib bormoqda. Birgina, oxirgi yillar misolida qaraydigan bo‘lsak, “Balpantov”, “Tomdibuloq” hamda “Turbay” konlarida 1,6 mingta yangi ish o‘rinlari ochildi. Qanchalik qiyin bo‘lmasin, bugun biz faqat oldinga qarab boryapmiz.

2-gidrometallurgiya zavodi mamlakatimiz metallurgiya sanoatining yuqori potensial va ko‘rsatkichlarga ega asosiy ishlab chiqarish korxonasidir. 50 ming tonna sanoat asbob-uskunalari va metall konstruksiiyalarini yig‘ishni o‘z ichiga olgan, qurilish hajmi 800 ming kubometrni tashkil etgan 2-gidrometallurgiya zavodining inshootlari 26 oy mobaynida barpo etildi. Qisqa muddatda suvsiz cho‘lning og‘ir sharoitlarida 80 kilometr temir yo‘l va 100 kilometr avtomobil yo‘llari, 280 kilometr yuqori voltli elektr uzatish tarmog‘i, 208 kilometr uzunlikda Amudaryodan suv uzatish noyob inshooti, yirik oltin qazib olish kompleksi, qurilish industriyasining quvvatli bazasi barpo etildi. 1967 yilning 1 mart kuni “Muruntov” konidagi ilk ommaviy portlash ishlari cho‘lning abadiy tinchini buzdi. 1969-yilning 21 iyul kunida 2-gidrometallurgiya zavodida og‘irligi 11 kilogramm 820 grammni tashkil etgan birinchi oltin quymasi quyildi.

Tarixiy sanalar va bayramlarni yutuqlar bilan kutib olish 2-gidrometallurgiya zavodi ishchi-xodimlari uchun yaxshi an’anaga aylangan. Yuqori tashkilotchilik, mustahkam tartib-intizom hamda mas’uliyatni o‘zida mujassamlashtirgan ahil jamoaning fidokorona mehnati bilan zavodda shu kunga qadar 1,3 milliard tonnadan ortiq ma’dan qayta ishlandi.

Bugungi kunda O‘zbekistonning yuqori probali oltini dunyo bozorida munosib e’tirofga sazovor bo‘lishida Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmatining ham munosib o‘rni bor. Suvni xalqimiz “obi hayot”, deya ulug‘lashida ham hikmat bor. Yirik daryolardan biri hisoblangan Amudaryo daryosidan Zarafshon ishlab chiqarish hududini doimiy suv bilan ta’minlash maqsadida, Markaziy kon boshqarmasiga qarashli Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmati tashkil etilgan.

Ayni vaqtda ming nafardan ortiq turli kasb egalari fidokorona mehnat qilib kelayotgan korxonada eskirgan qurilmalar bosqichma-bosqich yangilanyapti. 2001-2008-yillarda ishlab chiqarish quvvati yuqori bo‘lgan nasos qurilmalari o‘rnatildi. Quvurlar tizimining doimiy va xavfsiz jarayonini ta’minlash uchun har bir stansiyaga ikkitadan sig‘imi 3 ming kubometr bo‘lgan temir beton rezervuarlar ham qurildi. 2014-yilda 6 va 7-nasos stansiyalari oralig‘idagi IV suv yo‘li qurilishining I bosqichi, 2015-yil sentabrida II bosqichi foydalanishga topshirildi. 2018-yilda 5-nasos stansiyasidan 5-GMZ va “Auminzo-Amantoy” koni orasida uzunligi 23,2 kilometr bo‘lgan, diametri 500 millimetrli texnik suv quvuri, 2019-yilda 2-GMZ qayta ishlash quvvatlarini kengaytirish loyihasiga asosan sig‘imi 20 ming kubometr bo‘lgan texnik suv rezervuari, 2020-yilda esa “Oltinni uyumda ishqorlash sexi” konigacha uzunligi 11,3 ming metrlik suv yo‘nalishi ishga tushirildi. Shuningdek, “Amudaryo-Zarafshon” nasos stansiyalariga qo‘shimcha 8 ta yuqori quvvatga ega elektr dvigatelli nasos agregatlari ham o‘rnatildi. Mazkur loyiha to‘la yakuniga yetganida, korxonada yuzdan ziyod yangi ish o‘rinlari yaratilishiga zamin bo‘ladi.

Bayram kunlarida qo‘lga kiritilayotgan yutuqlarda “Muruntov” koni, 2, 5, 7-gidrometallurgiya zavodlari, “Oltinni uyumda eritmaga o‘tkazish sexi” koni, Zarafshon ta’mirlash-mexanika zavodi, Avtomobil va Temir yo‘l transporti boshqarmalari, 9 va 7-avtokorxonalar, qo‘yingki, Markaziy kon boshqarmasi tizimidagi barcha ishlab chiqarish bo‘linmalari xodimlarining arzigulik ulushlari borligini mamnuniyat bilan e’tirof etish o‘rinlidir.

So‘nggi yillarda boshqarmada oltin ishlab chiqarishni ko‘paytirishga yo‘naltirilgan strategik loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshirilayapti. Asosiy boylik manbai hisoblangan “Muruntov” konida konchilik texnikasi va asbob-uskunalarini modernizatsiyalash va yangilash izchil davom ettirilmoqda. Kon tarkibidagi Gamma aktivlashtirilgan tahlili markaziy laboratoriyada ish unumdorligi oshib, yiliga 1 million 970 mingtagacha geologik namunalar oltinga tezkor tahlil qilinmoqda. Bu ko‘rsatkich 2024-yilda 2 million 200 mingtagacha ko‘tariladi. Ish unumdorligini oshirish maqsadida, ayni vaqtda laboratoriyaning yangi binosi qurilishi ishlari jadallik bilan olib borilyapti.

Avtomobil transporti boshqarmasi transport parkida yil sayin zamonaviy kon texnika vositalarining soni ortmoqda. Birgina, 2022-yilda avtotransport boshqarmasiga 56 ta turli rusumdagi kon texnika vositalari keltirilgan bo‘lsa, 2023 yilda 50 dan ortiq avtog‘dargichlar, frontal yuklagichlar, zanjirli va g‘ildirakli buldozerlar kabi zamonaviy kon va maxsus og‘ir yuk tashuvchi transport vositalari keltirildi. Joriy yilda korxonaga yuk ko‘tarish quvvati 254 tonna bo‘lgan 10 ta “Komatsu 860E-1K” rusumli avtoag‘dargichlar olib kelinishi rejalashtirilgan edi. Hozirda shularning 4 tasi keltirilib, bittasi Avtomobil transporti boshqarmasida yig‘ildi. “Muruntov” konida ish boshlagan mazkur avtoag‘dargich Markaziy Osiyoda foydalanishga topshirilgan shu rusumdagi ilk konchilik texnikasi hisoblanadi. Ushbu zamonaviy kon texnikasining ish unumdorligi konda mavjud avtoag‘dargichlarga nisbatan 15 foizga ortiq bo‘lib, 5 foizgacha yonilg‘ini tejash, sarf-xarajatlarni qisqartirish imkonini beradi.

Kombinatimizda mamlakatimiz taraqqiyoti, yurtimiz farovonligini ta’minlashdek ezgu ishlarga munosib hissasini qo‘shayotgan, o‘zining halol mehnatini ishida ko‘rsatgan har bir xodim doimo hurmat va e’tiborga munosib ko‘rilgan. Mustaqilligimizdan so‘ng kombinatimizda faoliyat yuritayotgan 350 nafar mas’uliyatli va salohiyatli mutaxassis xodimlarning mehnati turli darajadagi Davlat mukofotlariga munosib ko‘rilgan bo‘lsa, shundan 150 nafari Markaziy kon boshqarmasi ishchi-xodimlariga to‘g‘ri keladi. Bizning eng katta yutug‘imiz shundaki, boshqarmamizda 21 ming nafardan ortiq ulkan jamoamiz ishchi-xodimlari “O‘zbekiston Qahramoni” unvoni, oliy nishon – “Oltin yulduz” medali “Do‘stlik”, “Mehnat shuhrati” ordenlari, “Shuhrat” medali, “O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sanoat xodimi” faxriy unvoni, “Mard o‘g‘lon”, “Kelajak bunyodkori” kabi Davlat mukofotlari egalari, yetuk mutaxassislar, o‘z ishining bilimdonlari bilan yelkama-yelka ishlab, sahroning murakkab sharoitida maqtovga loyiq ishlarni amalga oshirmoqdalar.

Qo‘shaloq yubiley va bayramlar shodiyonalari nishonlanayotgan kunlarda boshqarmani kelgusida ham katta istiqbollar kutayotganligini ta’kidlashni istardim. Bo‘linmalarimizda bugungi kunda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlar, investitsion loyihalar va innovatsion g‘oyalarning ishlab chiqarishga joriy etilayotgani hamda istiqbolli rejalarga mustahkam zamin yaratilayotganligi odamlarimizda farovon hayotidan shukronalik, ertangi kuniga esa ishonch ruhini uyg‘otmoqda. Aslida barcha ishlarimiz va intilishlarimiz ana shu ezgu maqsadga qaratilgandir. Shubha yo‘qki, jamoamiz yutuqlarni yanada ko‘paytirib, yuksak marralarni egallayveradi.

Elmurad XALIKULOV,

Markaziy kon boshqarmasi direktori.