Navoiy kon-metallurgiya kombinatida ishlab chiqarish faoliyatiga doir texnik yechimlarga yoshlarni keng jalb etish, yangicha uslublar qo‘llashni rag‘batlantirish, mehnat unumdorligini oshirish, resurslar va mablag‘lardan tejamkorlik bilan foydalanish evaziga iqtisodiy samaradorlikka erishish borasida qator ishlar amalga oshirilmoqda.

Kombinatda izlanuvchan, ratsionalizator yoshlar soni yildan-yilga ortib bormoqda. Ular geologiya, konchilik ishi, oltin ajratib olish texnologiyasi, mexanika, energetika, transport, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va boshqa yo‘nalishlarda yangilik yaratib, iqtidorlarini namoyon etishmoqda. Ularning ratsionalizatorlik takliflari ishlab chiqarishga tatbiq etillayapti va yaxshi samara berayapti.

Xususan, kombinat yosh ishchi-xodimlari o‘rtasida 2023-yilda o‘tkazilgan an’anaviy “Eng yaxshi ratsionalizatorlik taklifi” tanloviga 270 nafar ishtirokchi tomonidan 274 ta ratsionalizatorlik taklifi kelib tushdi. 55 nafar tanlov g‘olibi jami 76,5 mln. so‘mlik pul mukofoti bilan taqdirlandi. 2018-2023-yillarda ishlab chiqarishga joriy etilgan ratsionalizatorlik takliflaridan NKMK 555,2 mlrd. so‘mlik iqtisodiy samaradorlikka erishdi.

Misol uchun, Markaziy kon boshqarmasi Temir yo‘l transporti boshqarmasida muhandis-konstruktor Uchqun Boynazarov va muhandis-mexanik Alisher Sapayevlar tomonidan ishlab chiqilgan ratsionalizatorlik taklifi yuk va yo‘lovchi tashish vagonlarni kapital va joriy ta’mirlash jarayoniga joriy etildi. Vagonlarning g‘ildirak juftliklarini ta’mirlash jarayoni yuk ko‘taruvchi kranlar, po‘lat arqonlar yordamida amalga oshiriladi. Ish jarayonida po‘lat arqonlardan foydalanganda simlarining uzilishi va siljishi, buralib ketishi kabi holatlar kuzatilardi. Nosoz po‘lat arqonlardan ishlab chiqarishda foydalanish qat’iyan taqiqlangan. Korxona uchun yiliga 48 ta yangi po‘lat arqon sotib olinardi.

Vagonlarning g‘ildirak juftliklarini sex ichida transportirovka qilishda ishlatilgan po‘lat arqonlarni travers moslamasiga almashtirishga qaratilgan ratsionalizatorlik taklifi asosida travers moslamasi Zarafshon ta’mirlash-mexanika zavodida tayyorlandi. Bu moslamaning yuk ko‘tarish quvvati, mustahkamligi soha mutaxassislari tomonidan amaliyotda sinab ko‘rilib, foydalanishga topshirildi. Po‘lat arqonning bir donasi 250 ming so‘m bo‘lib, bir yilda 12 mln. so‘mni tashkil qiladi. Bir dona travers moslamasi kamida 20 yil muddatga xizmat qiladi, bu muddatda 240 mln. so‘m evaziga 960 ta po‘lat arqon sotib olingan bo‘lardi.

Endilikda korxonada vagonlarning katta hajmdagi ehtiyot qismlari va detallari travers moslamasi yordamida almashtirilishi iqtisodiy samara berishdan tashqari ish unumdorligini oshirish, vaqtni tejash hamda ishchi-xodimlarga qulayliklar yaratishga xizmat qilmoqda.

“NKMK” AJ Matbuot xizmati.