Janubiy kon boshqarmasining 60 yilligiga

Janubiy kon boshqarmasi Navoiy kon-metallurgiya kombinatining yetakchi bo‘linmalaridan hisoblanadi. Ushbu korxona tashkil topganiga 60 yil to‘layapti.

Kon boshqarmasi tashkil topishi o‘tgan asrning o‘rtalarida Nurobod tumanida uran koni topilishi bilan bog‘liq. Bu hududda bundan oltmish yil muqaddam “Sobirsoy” geotexnologik koni o‘z faoliyatini boshlagani kon boshqarmasi tashkil topishi, rivojlanishi, ishlab chiqarish geografiyasi kengayishiga zamin yaratdi.

Kon boshqarmasi uchun taraqqiyot bosqichi 2002-yilda “Zarmitan” va “Marjonbuloq” oltin konlari, Marjonbuloq oltin ajratib olish sexi kombinat tarkibiga kiritilishi, shuningdek, 2009-yilda “G‘ujumsoy” koni, 2010-yilda 4-gidrometallurgiya zavodi foydalanishga topshirilishi bilan boshlangan. Qimmatbaho metallar ishlab chiqarish bo‘linmaning asosiy faoliyat turiga aylandi. Buning natijasida kon boshqarmasi Qo‘shrabot, G‘allaorol va Nurobod tumanlarida o‘zining yirik bo‘linmalariga ega bo‘ldi. Dastlabki davrlarda korxonada 1,5 ming nafar ishchi-xodim ishlagan bo‘lsa, bugunga kelib ular soni 6 ming nafarga yetdi.

Ayniqsa, “Zarmitan” sanoat maydonida kombinat mutaxassislari kuchi bilan o‘n bir oyda qurilgan 4-gidrometallurgiya zavodi nafaqat kombinat solnomasi, balki mamlakatimiz kon-metallurgiya sanoati tarixida qo‘lga kiritilgan eng katta yutuq bo‘ldi. Zavod qurilishi hisobiga yoshlar, mahalliy aholi uchun minglab yangi ish o‘rinlari yaratildi. 2010-2024-yillarda korxonaning ma’danni qayta ishlash yillik unumdorligi 1,8 million tonnadan 2 million tonnaga oshirildi.

2018-yilda “G‘ujumsoy” konida zamonaviy yechim va innovatsion yondashuvlarga asoslangan, chuqurligi 500 metr, aylanasi 6 metr bo‘lgan yangi shaxta, 2021-yilda ushbu konda maydalash-saralash texnologik tizim va ko‘chma to‘ldirish qurilmasi, “Zarmitan” konining “Asosiy” stvol maydonida shaxta ko‘tarish qurilmasi binosi va stvol kopyori ishga tushirilgani, 2022-yilda O‘zbekiston konchilik sanoati tarixida ilk marotaba “Zarmitan” sanoat maydonida shaxta chuqurligi ming metrga yetkazilgani va boshqa yutuqlar kon boshqarmasi uchun yangi imkoniyatlarni yaratdi.

“Asosiy” stvolida amalga oshirilgan ishlar gorizontlarda ishchi-xodimlar, yuklarni tushirish-ko‘tarish va qazib olingan ma’danni yuqoriga tashish uchun qulayliklar yaratdi. Bunga qadar ishlatilib kelingan shaxta ko‘tarish qurilmasi yer ustki sathidan 300 metr chuqurlikkacha tushardi. Hozirda esa bu 930 metr chuqurlikkacha tushish va yer quyi sathlaridagi zaxiralarni yuqoriga – yer ustki qismiga olib chiqish imkoniyatini yuzaga keltirdi.

Buning natijasida ma’dan qazib olish hajmi yanada oshdi. Jumladan, “Zarmitan” konida 2011-yilda 640 ming tonna ma’dan qazib olingan bo‘lsa, 2023-yilda bu ko‘rsatkich 1,4 million tonnaga yetdi. “G‘ujumsoy” konida 2011-yilda boru yo‘g‘i 46,2 ming tonna ma’dan qazib olingan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2023-yilda 861,7 ming tonnani tashkil etgani yoki ishlab chiqarish hajmi qariyib 19 baravarga oshgani, ushbu konda 2011-yilda 295 nafar ishchi-xizmatchi mehnat qilgan bo‘lsa, hozirda 1,2 ming nafarga yaqin ishchi faoliyat olib borayotgani g‘oyat qisqa davrda kon qanchalik oldinga ilgarilab ketganini ko‘rsatadi. “Marjonbuloq” konida 2011-yilda 2,6 million kubometr tog‘ jinslari qazib olingan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2023-yilda amalda 5,3 million kubometrga yetdi. Bu yutuqlar zamirida, albatta, kombinat ko‘magida olib borilgan ishlar, korxona jamoasining ulkan xizmatlari mujassam.

Bugun kon boshqarmasi jamoasi oldida yanada ulkan va mas’uliyatliroq vazifalar turibdi. Rejalarni o‘z vaqtida bajarish bilan birga, ishlab chiqarish hajmini oshirib borish, bu borada yangi investitsion va innovatsion loyihalarni amalga oshirish asosiy maqsad bo‘lib qolaveradi.

“NKMK” AJ Matbuot xizmati.