Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmati o‘zining 55 yilligini nishonlayotgan shu kunlarda hududga suv keltirishdek xayrli ishning boshida turgan, bu yo‘lda mashaqqat chekkan insonlar xizmati, soha ishining sir-asrorlarini kelajak avlodga yetkazish, muhim sanalarni yodga olish ham qarz, ham farzdir. Zarafshon ishlab chiqarish zonasini doimiy suv bilan ta’minlash maqsadida, 1964-yil 11-iyunda Amudaryo daryosidan Zarafshon shahrigacha 208 kilometrlik masofada diametri 1 220 millimetrlik quvurlarni montaj qilish ishlari boshlanib, bu muhim inshoot 1969-yil 27-mayda foydalanishga topshirildi.

Ishlab chiqarish quvvatlari oshgani hamda qo‘shimcha suvga ehtiyoj tug‘ilganligi tufayli oradan to‘qqiz yil o‘tgach, ikkinchi suv yo‘nalishi ishga tushirildi. Ayni paytda ming kilometrga yaqin suv quvurlari orqali Zarafshon va Uchquduq shaharlari, “Bessopan”, “Muruntov”, “Dovgiztov”, “Auminzo – Amantoy” ishlab chiqarish korxonalarini texnik va ichimlik suvi, “Bessopan – Muruntov” sanoat maydoni korxonalarini issiqlik energiyasi bilan ta’minlash ahil jamoamiz zimmasida. Birlashgan energoxizmat tarkibidagi 4 ta sex, 4 ta uchastka va 2 ta laboratoriya ishchi-xizmatchilari, muhandis-texnik xodimlari ana shunday maqsadni amalga oshirish uchun fidokorona mehnat qilib kelishyapti.

Bosh suv olish inshootlari sexi Amudaryo daryosining qirg‘og‘ida, Xorazm viloyati Tuproqqal’a tumani “Sarimoy” qo‘rg‘onida joylashgan. Sexda Amudaryo daryosidan loyqalik darajasi yuqori bo‘lgan suv olinib, tozalash inshootida poliakrilamid yordamida tindirilib, loyqalik darajasi pasaytirilgan texnik suvga aylantirilib, nasos qurilmalari orqali magistral suv quvurlariga yuboriladi. Jamoa 1-nasos stansiyadan 2-nasos stansiyasigacha bo‘lgan 51,7 kilometr masofadagi suv quvurlarini ta’mirlash, xizmat ko‘rsatish ishlari bilan shug‘ullanadi.

Tashqi suv ta’minoti sexi jamoasi “Sarimoy” qo‘rg‘oni va Zarafshon shahri oralig‘idagi 4 ta, 2, 3, 4, 5-nasos stansiyalardagi barcha qurilmalarni ta’mirlaydi va xizmat ko‘rsatadi. Maydon ichi suv ta’minoti sexining asosiy vazifasi “Bessopan” ishlab chiqarish maydoni, Zarafshon, Uchquduq shaharlari, Dovgiztog‘ qo‘rg‘oniga ichimlik va texnik suvni nasos qurilmalar orqali yetkazib berishdan iborat. Sex tarkibida texnik suvini filtrlab, zararsizlantirib, iste’molchilariga ichimlik suvi sifatida yetkazib beradigan 4 ta stansiya bor.

Sanoat maydonlari issiq suv ta’minoti va kanalizatsiyasi sexi 2019-yilning mart oyidan Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmati tarkibiga kiritildi. Sex “Bessopan-1”, “Bessopan-2”, “Muruntov”, “7- GMZ” qozonxonalari, muhandislik tarmoqlari va gaz bilan ta’minlash bo‘linmalarini birlashtiradi va “Bessopan”, “Muruntog‘” ishlab chiqarish maydonlarini uzluksiz ravishda issiqlik, bug‘, issiq va sovuq suv, gaz bilan ta’minlab turadi.

Tarmoqlar va podstansiyalar bo‘linmasi 1, 2, 3, 4, 5-nasos stansiyalarini uzluksiz ravishda elektr energiya bilan ta’minlab turish, elektr dvigatellarini, murakkab tuzilmali avtomatika va ularning himoyasi, yuqori kuchlanishga ega elektr uskunalarini ta’mirlash va xizmat ko‘rsatish vazifalarini bajaradi. Magistral quvurlar, qurilmalarni ta’mirlash va ekspluatatsiya qilish uchastkasi ming kilometrlik masofadagi katta diametrli quvurlarni, zulfinlarni ta’mirlash va montaj qilish, avariya holatlarini bartaraf etish ishlarini olib boradi.

Mavjud 61 ta avtotransport va yo‘l qurilishi texnika vositalari Mexanizatsiya va avtotransport bo‘linmasiga jamlangan. Bo‘linma suv quvurlari va nasos stansiyalarida avariya holatlarini bartaraf etishda zudlik bilan xizmat ko‘rsatadi, yuklarni tashib beradi, vaxta smena ishchilarini manzilga yetkazadi.

Ishlab chiqarishni tayyorlash va inshootlarni ta’mirlash bo‘linmasi bino va inshootlarni ta’mirlash, ko‘kalamzorlashtirish, hududni tozalash, tartibga keltirish, badiiy bezash va boshqa xo‘jalik ishlari bilan shug‘ullanadi.

Markaziy elektr laboratoriyasi Amudaryo daryosidan suv yig‘ishdan tortib, “Bessopan” filtrlovchi stansiyalarigacha bo‘lgan masofadagi texnologik jarayonda ishtirok etadigan yagona uchastka hisoblanadi. Laboratoriya avtomatik va boshqaruv texnologiyalarini montaj va ta’mirlash, barcha aloqa turlari, teleavtomatika, videokamera nazorati, o‘lchash vositalari va asboblari, dispetcher boshqaruvi uskunalari, yong‘in va muhofaza signallari, avtomatik podstansiyalar rele himoyalarini ta’mirlaydi va yuqori kuchlanuvchi ishlab chiquvchi sinovlarni amalga oshiradi.

Kimyoviy bakteriologik laboratoriyaning vazifasi Amudaryo daryosidan olinayotgan daryo suvini, tozalash inshootlaridan chiqqan texnik suvni va Zarafshon, Uchquduq shaharlari, Muruntov va Dovgiztov qo‘rg‘onlari yetkazilayotgan ichimlik suvining sifatini maxsus tahlillar bilan nazorat qilishdan iboratdir.

Dispetcherlik xizmati ishlab chiqarish va texnologik jarayonni boshqarish, suv ta’minoti trassasi bo‘ylab avtotransport harakati, rejaviy ta’mirlash, nosozlik holatlarini tiklovchi ishlarni tashkil etadi.

Barcha tarkibiy sex, bo‘linma va laboratoriyalarni uzluksiz ish jarayonlarini Kadrlarni komplektatsiyalash va hisobga olish, ishlab chiqarish-dispetcherlik, Moddiy-texnik ta’minot, Ishlab chiqarish-texnik byurolari, Mehnatni tashkil etish va ish haqi, Budjetlashtirish va kontrolling guruhlarida faoliyat ko‘rsatayotgan muhandislar jamoasi boshqaradi.

2, 5, 7-gidrometallurgiya zavodlari hamda Shimoliy kon boshqarmasi sanoat obyektlarida investitsiyaviy loyihalarni ruyobga chiqarishmokda. Hozirgacha uchinchi suv yo‘nalishi qurilishida 147.2 kilometr masofada diametri 1 220 millimetrlik quvurlar montaj qilindi. Bu, rejadagi montaj ishlari 92 foizga bajarildi, demakdir.

Ishchi-xodimlarning maishiy, mehnat va dam olish sharoitlarini yaxshilash Tashqi suv ta’minoti birlashgan energoxizmati ma’muriyati va kasaba uyushmasi qo‘mitasining diqqat markazida bo‘lyapti. Keyingi besh yilda “Amudaryo-Zarafshon” suv quvurlari nasos stansiyalari, “Sazakino” maydoni va korxonaning barcha sex, bo‘linmalari ishchi-xodimlari uchun dam olish, ovqatlanish va yuvinish xonalari qayta ta’mirlandi. Ishchi-xodimlarning ovqatlanish xonalari zarur jihozlar, mikroto‘lqinli pech, sovutkich va boshqa buyumlar bilan ta’minlandi. “Amudaryo-Zarafshon” suv quvurlari nasos stansiyalari va “Sazakino” maydoni ishchi-xodimlari dam olish vaqtlarini maroqli o‘tkazishlari uchun 3-Birlashgan kasaba uyushma qo‘mitasi tomonidan badiiy kitoblar, trenajerlar, yugurish yo‘lakchasi va sport anjomlari ajratildi. Kasaba uyushmasi tomonidan “Sazakino” maydoni ishchi-xodimlari uchun 2022-yilda, Energoxizmat hududidagi sport majmuasida esa 55 yillik bayram arafasida sun’iy qoplamali futbol o‘yingohi foydalanishga topshirildi.

Xalqimizda “Suv keltirgan – elda aziz” degan hikmat bor. Bu naql zamiridagi mazmun-mohiyat jamoamiz har bir a’zosiga kuch-quvvat, mashaqqatli mehnatlari samarasidan benihoya qoniqish bag‘ishlaydi va yangi marralarga ruhlantiradi. Shu boisdan jamoa oldida turgan vazifalar sharaf bilan uddalanishiga shubha yo‘q.

Mansur QUDRATOV,

“NKMK” AJ MKB Tashqi suv ta’minoti birlashgan enargoxizmati boshlig‘i.