Qo‘shrabot tumani Zarkent qo‘rg‘onida joylashgan 4-gidrometallurgiya zavodi mamlakatimiz mustaqillik yillarida Navoiy kon-metallurgiya kombinati tomonidan barpo etilgan ikkinchi yirik sanoat majmuasi bo‘lib, joriy yilda bu korxona ishga tushirilganligiga 15 yil to‘ladi.

“Zarmitan” oltin koni negizida barpo etilgan 4-GMZ kombinatning boshqa gidrometallurgiya zavodlaridan baʼzi jihatlari bilan ajralib turadi. Xususan, mazkur zavodda gravitatsiya-sorbsiya texnologiyasi asosida maʼdandan qimmatbaho metall ajratib olinmoqda. Zavod hozirgi kunda maʼdandan oltin ajratib olish darajasi (koeffitsenti) bo‘yicha kombinatning barcha qayta ishlash korxonalari orasida yetakchi o‘rinda turadi.

2024-yil hisob-kitoblariga ko‘ra, korxonaning foydali komponentni ajratib olish ko‘rsatkichi 93,2 foizni tashkil etdi. O‘tgan vaqt mobaynida zavodda ishlab chiqarishni raqamlashtirish, innovatsion va ratsionalizatorlik takliflari joriy etish evaziga yillik maʼdan qayta ishlash quvvati 1,8 mln. tonnadan 2 mln. tonnaga oshirildi.

4-gidrometallurgiya zavodi direktori Nusratillo Hayitov taʼkidlaganidek:

“Mazkur zavod barpo etilgunga qadar “Zarmitan” maydonidagi konlardan qazib olingan maʼdan 80 kilometr uzoqda joylashgan “Marjonbuloq” oltin ajratish sexiga qayta ishlash uchun tashilgan. Bu, albatta, ortiqcha vaqt, mehnat, sarf-xarajat bo‘lgan. Talab va ehtiyojdan kelib chiqib, hududda zamonaviy zavod bunyod etilishi Navoiy kon-metallurgiya kombinati uchun ham, Janubiy kon boshqarmasi uchun ham yangi imkoniyatlar, qo‘shimcha ish o‘rinlarini yaratdi. Korxonamizda 500 nafardan ortiq ishchi-xodim mehnat qilmoqda. Bugun kombinatda ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmining 7 foizi zavodning hissasiga to‘g‘ri keladi.”

Zavod elektr taʼminoti tizimida “yashil energetika”dan foydalanishga ham alohida eʼtibor qaratilmoqda. Jumladan, energiyatejamkor texnologiyalar va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini joriy etish bo‘yicha 1 ming kW. quvvatli quyosh fotoelektr stansiyasi ishga tushirildi. Buning hisobiga o‘tgan yili 1,1 mln. kW.h. elektr energiyasi ishlab chiqilib, 11 mlrd. so‘m mablag‘ni iqtisod qilishga erishildi.

Maʼlumki, gidrometallurgiya zavodlari texnologik jarayonlari asosan suv bilan bog‘liq. Bu esa, suvdan oqilona foydalanishni taqoza etadi. Zavodda bu borada ham samarali ishlar olib borilmoqda. Korxonaning sutkasiga qariyb 7 500 kubometr suvga bo‘lgan ehtiyoji yaqin vaqtlargacha to‘liq “To‘sinsoy” suv omboridan olinadigan suv hisobiga taʼminlanar edi. Yaqinda buning ham texnik yechimi topildi. Yaʼni, zavoddan uzoq bo‘lmagan “G‘ujumsoy” va “Zarmitan” shaxtalaridan chiqqan suvdan foydalanish natijasida sutkasiga 4 200 kubometr hamda zavod chiqindi saqlash omboridan 1 000 kubometr qaytarma suv yetkazib berish yo‘lga qo‘yildi.

Bugun zavod jamoasi asosan yoshlardan tarkib topgan. Ular rahbarlik lavozimlari, mutaxassis va muhandis-texnolog vazifalarida ishlab, o‘zlariga bildirilgan ishonchni oqlamoqda.

“NKMK” AJ Matbuot xizmati