Dunyoda iqlim o‘zgarishi va suv resurslarining taqchilligi sharoitida suvdan oqilona foydalanish asosan Qizilqum sahrosi hududida faoliyat yuritayotgan Navoiy kon-metallurgiya kombinati uchun ustuvor vazifa hisoblanadi.

Suvdan samarali foydalanish korxonada tejamkor raqamli texnologiyalarni joriy etishni talab etmoqda. Bu yo‘nalishda kombinat yosh mutaxassislarining innovatsion g‘oyalari va ratsionalizatorlik takliflari ishlab chiqarish jarayonlariga joriy etilib, iqtisodiy samara bermoqda. Jumladan, Ishlab chiqarishni avtomatlashtirish boshqarmasi Nazorat-o‘lchov asboblari va avtomatika markaziy laboratoriyasi mutaxassislari tomonidan suv resurslarini 30 foizdan 60 foizgacha tejash imkonini beruvchi avtomatik sug‘orish boshqaruv tizimi yaratildi. Ushbu ratsionalizatorlik taklifi o‘tgan yilning kuz mavsumida sinovdan o‘tkazildi.

- Loyiha ustida ish boshlashdan avval mavjud tizimlarning kamchiliklari, ayniqsa, suvning behuda sarflanishi va tuproqning meʼyoridan ortiq namlanib ketish holatlari o‘rganildi. Shu paytgacha qo‘llanib kelingan sug‘orish usuli kutilgan natijani bermayotgan edi. Bunda bir qancha jiddiy muammolar mavjud edi. Nazoratning yo‘qligi, yaʼni tuproqning haqiqiy namligi bilinmasdi, natijada yer yo haddan tashqari ko‘p sug‘orilib yuborilar yoki suv tegmay qurib qolardi. Tuproqning past-balandligi hisobga olinmasdi. Oqibatda pastlik joylarda suv to‘plansa, balandliklar quruq qolaverardi. Jarayon doimiy ishchi kuchini talab qilardi va suv behuda isrof bo‘lardi. Biz yaratgan avtomatik sug‘orish boshqaruv tizimi zamonaviy elektronika, aqlli sensorlar va intellektual boshqaruv texnologiyalari yordamida kamchiliklarni to‘liq bartaraf etdi, - deydi mazkur laboratoriyaning Avtomatlashtirilgan nostandart vositalarni tayyorlash laboratoriyasi boshlig‘i Sardor Norbayev.

Ushbu boshqaruv tizimi sug‘orish jarayonini inson ishtirokisiz, yuqori aniqlikda va belgilangan meʼyorda amalga oshirishga xizmat qilmoqda. Qurilma sug‘oriladigan maydon relyefini avtomatik hisobga oladi va tuproq namligini real vaqt rejimida aniq nazorat qiladi. Bu esa ortiqcha sug‘orish xavfini bartaraf etib, xizmat ko‘rsatish xarajatlarini kamaytiradi. Bugungi kunda kombinat mutaxassislari tomonidan yaratilgan avtomatlashtirilgan nostandart vositasini “Pistali” koni hududidagi Alisher Navoiy bog‘ida ishga tushirish rejalashtirilgan.

Laboratoriya boshlig‘i Sardor Norbayev ushbu ratsionalizatorlik taklifi bilan kombinat ishchi-xodimlari va yosh mutaxassislari o‘rtasida o‘tkazilgan anʼanaviy “Eng yaxshi ratsionalizatorlik taklifi” tanlovida ishtirok etib, tanlovning atrof-muhitni muhofaza qilish yo‘nalishida faxrli 1-o‘ringa sazovor bo‘ldi.

“NKMK” AJ Matbuot xizmati