“Muruntov” koni strategik ahamiyatga ega bo‘lgan yirik sanoat majmualaridan biri hisoblanadi. Kon dunyodagi eng yirik ochiq usulda oltin qazib olish obyektlaridan biri sifatida e’tirof etilib, karyer hajmi, qazib olinayotgan tog‘ jinslari miqdori hamda yillik oltin ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari bo‘yicha xalqaro miqyosda yetakchi o‘rinni egallab kelmoqda.

So‘nggi yillarda konda geologik zaxiralardan samarali foydalanish, yuqori ishlab chiqarish quvvatlarini shakllantirish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish va inson kapitali salohiyatini oshirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirildi. Natijada, kon global darajada yuqori samaradorlikka ega bo‘lmoqda.

Konning asosiy boyligi – yuqori malakali inson kapitali hisoblanadi. Bugungi kunda konda 126 turdagi kasb egalari bo‘lgan 3 162 nafar ishchi-xodimlar mehnat qilmoqda. Ishlab chiqarish jarayonlarining murakkabligi va yuqori texnologik xususiyati kadrlardan chuqur muhandislik bilimlari, amaliy tajriba va doimiy malaka oshirishni talab etadi. Shu nuqtai nazardan, konda kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirish tizimiga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Qazib-yuklash jarayonlari “Muruntov” konining asosiy ishlab chiqarish bo‘g‘ini hisoblanadi. Konda 37 ta yuqori quvvatli elektr va 19 ta gidravlik ekskavatorlari keng qo‘llanilmoqda. Zamonaviy yuqori quvvatli texnikalardan foydalanish natijasida qazib-yuklash jarayonlarining samaradorligi va ish unumdorligi sezilarli darajada oshirilmoqda.

Kon texnikalarining uzluksiz ishlashini ta’minlash maqsadida, ta’mirlash jarayonlari to‘liq modernizatsiya qilingan. Xususan, kon texnikalarini kapital ta’mirlash muddati avvalgi 90 kundan atigi 20-25 kungacha qisqartirildi. Eng muhimi, endi texnikalar avvalgidek ta’mirlash maydonchasiga olib chiqilmaydi – barcha ishlar bevosita joyda amalga oshirilmoqda. Bu esa texnikalarning ishlab chiqarish jarayonidagi to‘xtab qolish holatlarini keskin kamaytirish imkonini berdi. Shu bilan birga, Energiya hamda Kon uskunalarini ta’mirlash sexlari innovatsion loyihalar asosida qayta jihozlanib, ehtiyot qismlarni mahalliy ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi. Mazkur yondashuv import o‘rnini bosish, texnik mustaqillikni ta’minlash va ekspluatatsiya xarajatlarini qisqartirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Shuningdek, karyerda qazib olish va tashish jarayonlarini optimallashtirish maqsadida uzluksiz transport texnologiyalari izchil rivojlantirilmoqda. Bu yo‘nalishda konveyyer liniyalarining ish unumdorligi bosqichma-bosqich oshirilib, yuk tashish jarayonlarida uzluksizlik va barqarorlik ta’minlanmoqda. Konveyyer tizimining bosqichma-bosqich kengaytirilishi transport xarajatlarini kamaytirish, ishlab chiqarish uzluksizligini ta’minlash va karyerning umumiy logistik samaradorligini sezilarli darajada oshirish imkonini bermoqda.

Ma’dan tarkibidagi oltin miqdorini aniqlash kon ishlarining eng muhim texnologik bosqichlaridandir. Ushbu jarayonni tezkor va yuqori aniqlikda amalga oshirish maqsadida laboratoriyalar zamonaviy texnologiyalar asosida kengaytirildi. “Muruntov” koni tarkibidagi Gamma-aktivatsion tahlil markaziy laboratoriyasi ma’dan tarkibidagi oltin miqdorini aniqlash bo‘yicha yuqori samarali laboratoriyalardan biri sifatida faoliyat yuritmoqda. Laboratoriyaning yuqori aniqlikdagi tahlil imkoniyatlari kon ishlarini optimal rejalashtirish va resurslardan samarali foydalanishga xizmat qilmoqda.

Davlatimiz rahbari tomonidan 2030-yilga qadar qimmatbaho metall qazib olish hajmini oshirish bo‘yicha strategik vazifalar belgilangan. Ushbu vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida konda innovatsion texnologiyalar, raqamli yechimlar va ratsionalizatorlik takliflari keng joriy etilmoqda. Xususan, 2026-yil birinchi choragida amalga oshirilgan ratsionalizatorlik takliflari natijasida ishlab chiqarish samaradorligi sezilarli darajada oshirilib, taxminan 550 milliard so‘m miqdorida iqtisodiy tejamkorlikka erishish prognoz qilinmoqda. Bu esa texnologik modernizatsiya, muhandislik yechimlari va boshqaruv samaradorligining iqtisodiy natijadorlikka bevosita ta’sir ko‘rsatayotganini tasdiqlaydi.

“Muruntov” koni bugungi kunda zamonaviy konchilik sanoatining ilg‘or namunasi sifatida shakllanmoqda. Konda yuqori texnologik ishlab chiqarish jarayonlari, raqamlashtirish, innovatsion muhandislik yechimlari va malakali inson kapitali uyg‘unligi ta’minlangan. Ishlab chiqarish hajmlarining barqaror o‘sishi, burg‘ilash va portlatish texnologiyalarining takomillashuvi, yuqori quvvatli texnika parki, laboratoriya tahlillarining aniqligi hamda ratsionalizatorlik faoliyati konning global konchilik sanoatidagi raqobatbardoshligini yanada mustahkamlamoqda. Shu tariqa, “Muruntov” koni nafaqat O‘zbekiston iqtisodiyotining strategik tayanchi, balki jahon oltin sanoatida yuqori texnologik va samarali ishlab chiqarish modeli sifatida ham muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Nuriddin KAMOLOV,

“Muruntov” koni boshlig‘i.